Fundación ten por obxecto promover e difundir o coñecemento
da vida e da obra de Manuel Curros Enríquez, así coma dos
outros poetas e escritores relacionados con Celanova.
Polo que algúns dos fins da fundación son: a
xestión anual da Casa Museo, a recopilación de material
documental, mobiliario, etc. para a dotación da Casa Museo,
a promoción de estudios de investigación e divulgación
da vida e da obra de Manuel Curros Enríquez, Celso Emilio Ferreiro
e os outros escritores nacidos ou relacionados con Celanova, a organización
de campañas informativas a nivel escolar do que significou a
figura de Manuel Curros Enríquez para o rexurdimento da literatura
galega, a continuación da entrega anual do premio "Celanova,
casa dos poetas” e a organización de talleres literarios,
cursos de verán e outros relacionados coa poesía e o
xornalismo, nos que destacou a figura de Curros Enríquez ademáis
da organización de actividades culturais, congresos, seminarios,
recitais poéticos, concertos, conferencias, mesas redondas e
outros relacionadas co mundo da literatura galega e co tempo literario
no que se moveron os poetas.
DO PATRONATO PRO-CASA DE CURROS ENRÍQUEZ Á FUNDACIÓN
CURROS ENRÍQUEZ.
Con motivo do centenario do nacemento do escritor, o
15 de septembro de 1951, o Concello de Celanova e unha comisión popular organizan unha
serie de actos de homenaxe a Curros que inclúen a inauguración
do monumento de Luciano Asorey, así como unha sesión da Real
Academia Galega na que toman posesión dos seus respectivos asentos
Xoaquín Lorenzo e Ferro Couselo. Froito, posiblemente, da calor
do centenario, un ano despois, o 10 de decembro de 1952 surxe en Ourense
o Patronato Pro-Casa de Curros Enríquez, co obxectivo fundamental
de “adquirir totalmente la casa en que nació Curros Enriquez”,
de cara a “darle el destino que más convenga: escuela, biblioteca,
museo, etc.”, segundo se recolle nos estatutos fundacionais. Para
iso, a sociedade Unión Orensana nombra usufructuario dos seus bens
en España –lóxicamente a casa familiar do poeta- ó Patronato
Curros Enríquez Este primeiro Patronato estaría constituido polo alcalde de Celanova
daquel momento, Manuel Rodríguez Alonso, quen exercerá como
presidente, ademáis de por José Fernández Gallego
como vicepresidente, Constantino Añel González como secretario,
Víctor Zorelle González como tesoureiro e como vocais, Daniel
González Rodríguez e Clodomiro Rodríguez Fernández.Os ventos políticos que soplaban naquel momento non eran, sen embargo,
os máis propicios para unha empresa cultural destas características
e pese ós loables intentos deste grupo de persoas e dalgunhas máis
que nos anos posteriores se sumaron á mesma, por dinamizar o proxecto
de adquisición da totalidade do edificio e a súa posterior
transformación en “escola, biblioteca ou museo”, a empresa
foi dilatándose no tiempo e caendo no esquecemento. Conseguiuse
non obstante a declaración da casa como “Monumento histórico
de interés local” en 1976 que garantía o seu valor
nun futuro como edificio público.
Sería de novo no mes de decembro, pero esta vez do ano 1985, cando
outro grupo de celanovenses, entre os que estaban Xosé Manuel del
Caño, Xosé Benito Reza e Antonio Piñeiro, ademáis
do escritor de Vilanova, Xosé Luis Méndez Ferrín,
propuxeron ó alcalde daquel momento, Adolfo Vázquez, a refundación
do Patronato co fin de retomar o proxecto de transformación
da casa en Casa Museo.
Un ano antes, o que naquel momento era director da revista “Follas
Secas” Xosé Manuel del Caño, promoveu a creación
do premio “Celanova, casa dos poetas”, que posteriormente sería
asumido polo Patronato para convertirse no acto cultural de referencia
desta entidade.
A revitalización do Patronato xerou o inicio dun largo e complexo
proceso de negociacións cos propietarios e o día 22 de novembro
de 1996 formalizouse a venda da parte que faltaba a favor do Concello de
Celanova presidido neste momento por Antonio Mouriño Villar, con
Jesús Pérez Varela como Conselleiro de Cultura.
Alcanzados
os case 100 millóns de pesetas necesarios para a restauración
da casa e unha vez redactado o proxecto, en decembro de 1999 comezaron as obras
de rehabilitación.
Tres anos despois, coincidindo coa celebración do 150 aniversario
do nacemento do escritor, entre os días 13 e 15 de septembro de
2001 tivo lugar en Celanova o “I Congreso Internacional sobre Curros
Enríquez e o seu tempo”, organizado polo Consello da Cultura
Galega e o Concello de Celanova baixo a dirección do profesor Xesús
Alonso Montero, no que participaron máis de 70 especialistas que
realizaron unha profunda revisión á obra, á vida e á influencia
do poeta na súa xeración. O día 15, día propio
do aniversario de Curros celebrouse o primeiro acto público na casa
despois da súa restauración.Co escenario vital dos Curros Enríquez habilitado para iniciar
o proxecto de musealización, os novos tempos esixían tamén
unha actualización do vello Patronato e unha potenciación
do mesmo dando entrada a novas institucións que puideran garantir
a actividade futura da casa e a súa financiación e incluindo
como presidenta de honra á neta de Manuel Curros Enríquez:
Manuela Curros Ortega.
Isto leva a que no mes de maio de 2004 surxa unha nova Fundación
denominada Fundación Curros Enríquez tome o testigo do vello
Patronato, xa conformada por un amplo abano de entidades institucionais,
culturais e académicas como o Concello de Celanova, a Deputación
Provincial de Ourense, a Consellería de Cultura, a Consellería
de Educación, o Consello da Cultura Galega, a Real Academia Galega,
as Universidades de Vigo, Santiago e A Coruña, así como as
dúas Caixas de Aforro galegas (Caixanova e Caixa Galicia) para garantir
a súa pervivencia.
COMPOSICIÓN
Presidente
ANTONIO MOURIÑO VILLAR
Secretario
ANTONIO PIÑEIRO FEIJOÓ
En representación:
Deputación Provincial de Ourense
JOSÉ LUIS BALTAR PUMAR
Consellería de Cultura
ÁNXELA BUGALLO RODRÍGUEZ
Consellería de Educación
LAURA ELENA SÁNCHEZ PIÑÓN
Real Academia Galega
XOSÉ RAMÓN BARREIRO FERNÁNDEZ
Consello da Cultura
RAMÓN VILLARES PAZ
Universidade de Vigo
ALBERTO GAGO RODRÍGUEZ
Universidade de Santiago de Compostela
SENÉN BARRO AMENEIRO
Universidade da Coruña
JOSÉ MARÍA BARJA PÉREZ
Caixanova
AMADEO RODRÍGUEZ PIÑEIRO
Caixa Galicia
ALFONSO CORTÉS CASTAÑERA
Concello de Celanova
JOSÉ MARÍA RODRÍGUEZ ÁLVAREZ
A título particular:
XOSÉ LUIS MÉNDEZ FERRÍN
XOSÉ MANUEL DEL CAÑO
ADOLFO VÁZQUEZ RIVERO
MANUEL ÁLVAREZ PÉREZ
XOSÉ BENITO REZA RODRÍGUEZ
CESÁREO IGLESIAS GRANDE
ISABEL INGELMO HIERRO
LUIS VÁZQUEZ RODRÍGUEZ
JOSÉ MARÍA PAZ GAGO
LUIS FERREIRO LOREDO
XOSÉ MANUEL SALGADO RODRÍGUEZ
ALBERTO MOREIRAS
MARCOS VALCÁRCEL LÓPEZ
XULIO OUTOMURO SAMPAIO
ÁNGEL MANUEL RODRÍGUEZ DAPENA
ANDRÉS MAZAIRA CASTRO