Fundación Curros Enríquez

Co gallo de lembrar cada ano a Manuel Curros Enríquez e a Celso Emilio Ferreiro, dúas das máximas figuras literarias da Galicia do século XIX e XX e dous dos máximos espoñentes da poesía civil a partir do Rexurdimento, nados, ámbolos dous, na popular “Calle Arriba” de Celanova, a Fundación Curros Enríquez (antes o Patronato) en colaboración co Concello de Celanova, leva dende o ano 1985 organizando anualmente o premio “Celanova casa dos poetas” que pretende homenaxear un galego que ó longo da súa vida se teña significado pola defensa dos valores culturais de Galicia no máis amplo sentido da palabra.

Unha medalla de prata, obra do escultor Acisclo Manzano, que reproduce por unha cara a casa de Curros Enríquez, e pola outra cinco “C” concéntricas que simbolizan a letra pola que comenzan os elementos identificativos deste premio “Casa, Curros, Celanova, Castor e Celso”. O nome de Castor refirese a Castor Elices, poeta romántico contemporáneo de Curros, que tamén naceu en Celanova. E o de Celso, identifica, evidentemente, ó tamén poeta Celso Emilio Ferreiro.
O galardoado recibe tamén unha placa de prata na que se recolle un resumo da acta do acordo, co fin de dar fe da concesión do premio.
No acto de entrega, o premiado asina sempre no libro de honra do premio, acostumando a deixar unha frase para o recordo.

O premio tenta recoñecer cada ano a unha persoa ou entidade que ó longo da súa vida se ten significado especialmente por desenvolver un intenso labor a prol da cultura galega en tódalas súas facetas, ou da propia Galicia.

Faise público o día 7 de marzo, coincidindo co cabodano do falecemento de Manuel Curros Enríquez e entrégase no transcurso dun acto que se celebra o primeiro domingo de setembro inmediato ó día 31 de agosto, que é a data do falecemento de Celso Emilio Ferreiro, tentando unir así, as datas finais das dúas figuras más salientables das letras de Celanova.

O xurado está composto exclusivamente polo Padroado da Fundación Curros Enríquez, que preside o alcalde de Celanova, en calidade de presidente de feito da Fundación, e da que forman parte representantes de diversas institucións e entidades galegas, ademais de xentes de diversos ámbitos culturais e sociais de Celanova, tendo como figura máis salientable no seu seo a do escritor orixinario de Vilanova dos Infantes, Xosé Luis Méndez Ferrín.

A Real Academia Galega é unha institución científica nacida en 1906 que ten como obxectivo fundamental o estudo da cultura galega e especialmente a ilustración, defensa e promoción do idioma galego.

A Fundación Curros Enríquez non pretende, con este galardón, poñer ó descuberto os méritos, máis que evidentes, que tan alta institución posúe para ser recoñecida publicamente. Sen embargo, con esta distinción, si desexa facer un explícito agradecemento histórico por ese traballo, a miúdo silandeiro e pouco recoñecido, que durante décadas realizaron xeracións de académicos que sempre foron conscientes da necesidade de preservación da lingua como unha das máis importantes señas de identidade da sociedade galega. Labor que continúa exercendo na actualidade como baluarte conceptual aglutinador da necesidade de procurar consensos para garantir a permanencia futura do idioma.

Evidentemente, no conxunto de razóns que explican este galardón, a Fundación Curros Enríquez non pode, nin moito menos, abstraerse da circunstancia, tamén histórica, da relación que tan alta institución da lingua posúe coa figura de Manuel Curros Enríquez, que foi o presidente da súa Asociación Iniciadora e Protectora e posteriormente Presidente de honra da Real Academia Galega.

A Fundación Curros Enríquez desexa manifestar, así mesmo, o seu agradecemento polo desinteresado compromiso que a Real Academia mantivo coa conmemoración do I Centenario de Curros Enríquez ó longo do ano 2008, así como coa máis que evidente predisposición que dende sempre manifestou co proxecto cultural que entraña a Casa dos Poetas, da que tamén ela forma parte.

ACTO DE ENTREGA DO XXV PREMIO “CELANOVA, CASA DOS POETAS”
Á REAL ACADEMIA GALEGA- 6 DE SETEMBRO DE 2009

HORA	ACTO
10:15	-Recepción do premiado e convidados na Casa do Concello
10:30	-Ofrenda floral diante do monumento de Celso Emilio Ferreiro: Presentación do acto e palabras de recibimento: Antonio Mouriño Villar (Presidente da Fundación) Colocación do ramo de flores diante do monumento de Celso Emilio Ferreiro Intervención musical Intervención de lembranza de Celso Emilio Ferreiro no seu cabodano Recital de dous poemas de Celso Emilio e Curros Enríquez Rcoñecemento da Fundación Curros Enríquez a Marcos Valcarcel Intervención musicall
11:30	-Entrega do no Salón de Actos do Claustro Barroco no Mosteiro de San Rosendo: -Mesa: Antonio Mouriño, Xosé Ramón Barreiro e outros por designar Apertura do acto por parte do Presidente da Fundación Lectura da acta por parte do Secretario da Fundación Entrega do premio Sinatura do premiado no libro de honra da Fundación Laudatio do premiado Responde a Real Academia Galega Clausura do acto por parte do Presidente da Fundación

Alfonso Sobrado Palomares é un dos cumios do xornalismo de Galicia, xunto ós tamén ourensáns, Manuel Curros Enríquez ou Valentín Lamas Carvajal.

Sobrado Palomares fundou e dirixiu revistas tan relevantes no panorama informativo estatal na segunda metade do século XX como “Posible”, “Ciudadano” e “Leer”, cabeceiras tan aperturistas que a censura e os secuestros situou ó borde da quebra en repetidas ocasións durante o franquismo.

Ademais, ó longo da súa traxectoria profesional, puxo en marcha as axencias “Radial Press” e “Delfos”.

Se ben, no seu papel no xornalismo non se limitou soamente á faceta de editor ou promotor de cabeceiras, senón que tamén exerceu a profesión no campo máis activo da mesma, chegando a entrevistar a persoeiros da talla histórica de Ben Bella, Tito, Fidel Castro ou Willy Brandt, que hoxe forman parte por dereito propio da Historia Universal.

Así mesmo, durante un longo período de dez anos presidiu a Axencia EFE, promovendo a súa implantación ó longo de todo o planeta, o que significou colocar as canles informativas do xornalismo español na elite do xornalismo internacional. E iso sen esquecer xamais as súas orixes no planalto de Paradela (Calvos de Randín), ó pé das terras fronteirizas do Couto mixto, nin os seus comezos profesionais no xornalismo ourensán.

Como escritor, Alfonso Sobrado Palomares ten publicados máis de media ducia de libros de éxito, entre os que destaca “Amareite despois de sempre” e a biografía do ex-presidente do Goberno Felipe González, xunto a outros textos narrativos e poemas en galego que permanecen inéditos.

PREMIADO 2007

Manuel Lourenzo naceu en Ferreira do Valadouro (Lugo) no ano 1943. Autor de aproximadamente 150 obras dramáticas ten unha intensa actividade como actor, dramaturgo, director teatral, conferenciante, traductor e dinamizador de diferentes iniciativas teatrais.
A Fundación Curros Enríquez decidiu concederlle o XXIII Premio “Celanova, Casa dos poetas” ó dramaturgo Manuel Lourenzo, polo seu compromiso en prol do teatro galego e universal, como espello dos problemas sociais e existenciais ós que se enfronta o ser humano.
O gañador do XXIII Premio “Celanova, Casa dos Poetas”, membro da xeración “Abrente”, foi un dos fundadores do teatro galego contemporáneo nos anos 60, xénese vencellada ó Festival de Teatro de Ribadavia.
Premio Nacional de Literatura Dramática, a Fundación Curros Enríquez non premia nesta ocasión soamente a un representante da nosa escrita dramática, senón a un home adicado en corpo e alma á tódalas dimensións da arte teatral: actor, director, productor, teórico, profesor... Dende a sua modestia e honestidade intelectual, Lourenzo desenvolve dende hai corenta anos unha incansable actividade no eido das artes escénicas, en Galicia e dende Galicia.

PREMIADO 2006

É o gañador desta edición pola entrega xenerosa e calada da súa vida ó oficio da plástica galega. A súa pintura representa a alma e o color de Galicia e do seu pobo.
Virxilio bebeu das fontes da tradición máis nidia ó asimilar a esencia da sensibilidade da cultura popular, transformándoa en comprometida vangarda. E alén diso, non se conformou con desenvolver esta faceta artística no entorno máis próximo, senón que axudou a proxectala ó ámbeto internacional.
A súa obra non é soamente coñecida e recoñecida no país, participou nas exposicións O Gago e A Gadaña e realizou máis de cincuenta carteis, senón que tamén se proxecta en cidades tan significativas como París, Berlín ou Colonia.